{"id":649,"date":"2018-05-30T14:28:19","date_gmt":"2018-05-30T14:28:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.barisozistek.com\/?p=649"},"modified":"2018-05-30T14:28:19","modified_gmt":"2018-05-30T14:28:19","slug":"ai-yapay-zekanin-etik-sinirlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/blog\/ai-yapay-zekanin-etik-sinirlari\/","title":{"rendered":"AI \u2013 Yapay Zekan\u0131n Etik S\u0131n\u0131rlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Uzun zamand\u0131r \u201cMachine Learning\u201d, \u201cAI\u201d gibi kavramlar konu\u015fuyorduk, bu alanda bir\u00e7ok giri\u015fim ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve yat\u0131r\u0131mlar al\u0131yordu ama konunun t\u00fcm topluma yay\u0131lmas\u0131 Facebook skandal\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>\u201cYapay zekan\u0131n etik s\u0131n\u0131rlar\u0131\u201d gibi bir ba\u015fl\u0131k at\u0131yorsam anlay\u0131n ki tehlikeli sularday\u0131z. S\u0131n\u0131rlar ge\u00e7ildi\u011finde neler olabilece\u011fini Cambridge Analytica \u2013 Facebook olay\u0131nda izliyoruz maalesef. Buradaki konuyu do\u011fru anlamak \u00f6nemli. \u00d6zet olarak Facebook toplam\u0131\u015f oldu\u011fu datalar\u0131n sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc uygulama geli\u015ftiricileri ile payla\u015f\u0131yordu. Kullan\u0131c\u0131lar ise asl\u0131nda datalar\u0131n\u0131n Facebook ve geli\u015ftiriciler ile payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor ve onayl\u0131yordu. Fark\u0131nda olunmayan nokta, bu datalar\u0131n nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fi, kimse hayal etmemi\u015fti\u2026<\/p>\n<p>Kontak bilgileriniz, foto\u011fraflar\u0131n\u0131z, hangi payla\u015f\u0131mlar\u0131 be\u011fendi\u011finiz gibi bilgileri herhangi bir yer ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda akl\u0131n\u0131za bu datalar\u0131 kullanarak politik tercihlerin anla\u015f\u0131labilece\u011fi ya da dini inan\u00e7lara ne kadar s\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 olundu\u011funa dair \u00e7ok isabetli tahminler yap\u0131labilece\u011fi gelmiyor. Bu tahminlerin referans al\u0131narak birebir size ileti\u015fim yap\u0131labilece\u011finin ve dolay\u0131s\u0131yla manip\u00fcle edilebilece\u011finizin ise hi\u00e7 fark\u0131nda de\u011filsiniz.<\/p>\n<p>Milliyet\u00e7i bir ki\u015finin \u00f6n\u00fcne sosyal medyada s\u00fcrekli milliyet\u00e7i mesajlar veren bir politikac\u0131 profili \u00e7\u0131k\u0131yorken liberal ki\u015fiye ise ayn\u0131 politikac\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 s\u00f6zler veriyor olabilir. Bunu basit\u00e7e detayl\u0131 bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma ve her kitleye farkl\u0131 bir ileti\u015fim olarak da yorumlayabilirsiniz  ama her ki\u015finin en hassas noktas\u0131n\u0131 anlay\u0131p buna g\u00f6re mesaj vermek bence etik s\u0131n\u0131rlar\u0131n ge\u00e7ilmesi demek.<\/p>\n<p>Bu hedefli ileti\u015fimin en ufak bir etik kayg\u0131 olmadan k\u00f6t\u00fc niyetli yap\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn. Sadece politika de\u011fil, her sekt\u00f6rde rakipleri karalay\u0131c\u0131 pazarlama kampanyalar\u0131 yapmak, yalan haberleri inanacak ki\u015filere, inanacaklar\u0131 \u015fekilde iletmek maalesef m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Data ve yapay zeka ile yap\u0131labileceklerin hen\u00fcz \u00e7ok ba\u015f\u0131nday\u0131z. Facebook ile konu sadece trend oldu. Yapay zekan\u0131n yapabileceklerinin tam fark\u0131nda olmayan giri\u015fimciler ve yat\u0131r\u0131mc\u0131larda da \u015fu an \u0131\u015f\u0131klar yand\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde AI startup\u2019lar\u0131n\u0131n h\u0131zla artaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. Data toplama metodlar\u0131 \u00e7e\u015fitlenecek ve bu datalar\u0131 anlamland\u0131ran yapay zeka hayal bile etmedi\u011fimiz bir noktaya gelecek.<\/p>\n<p>S\u00fcrekli etik s\u0131n\u0131r diyorken somut bir \u00f6rnek manzaray\u0131 netle\u015ftirecektir. Milyonlar\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 bir bulmaca oyununda 142\u2019nci seviyeye gelmi\u015fsiniz ve ilerleyemiyorsunuz. 8\u2019inci denemede sinirle oyunu kapad\u0131n\u0131z ve telefonu da bir kenara koydunuz. Arkada bilin ki AI \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Sizin oyunu kapaman\u0131z sonras\u0131nda 8\u2019inci kez ge\u00e7ememi\u015f olman\u0131z sizde bir meydan okuma duygusu mu uyand\u0131r\u0131yor ve 2 saat sonra d\u00f6n\u00fcp 9\u2019uncu kez deneyeceksiniz yoksa oyuna bir daha geri d\u00f6nmemek \u00fczere silme ihtimaliniz mi artt\u0131? AI, oyundan kopmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anl\u0131yorsa 9\u2019uncu denemenizde size \u00e7ok daha kolay bir bulmaca ya da kolay ge\u00e7menizi sa\u011flayacak bir hediye vererek mutlulu\u011funuzu garanti edecektir. <\/p>\n<p>Bu \u00f6rnek yapay zekan\u0131n \u00e7ok yerinde, etik ve ak\u0131lc\u0131 kullan\u0131m\u0131. Di\u011fer taraftan oyuncunun profilini analiz edip, rakip hangi oyunlar\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayan ve o oyunlar\u0131 her bir oyuncuya farkl\u0131 s\u00f6ylemlerle k\u00f6t\u00fcleyen bir yapay zekay\u0131 maalesef \u00e7irkin rekabet ama\u00e7l\u0131 da kullanmak m\u00fcmk\u00fcn. <\/p>\n<p>Oyun sekt\u00f6r\u00fc belki de yapay zekan\u0131n k\u00f6t\u00fc niyetlerle kullan\u0131laca\u011f\u0131 son alan fakat otomotivden g\u0131daya bir \u00e7ok end\u00fcstride toplum manip\u00fcle edilerek y\u00f6nlendirilebilir, haks\u0131z rekabet yarat\u0131labilir ve politika gibi alanlarda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc \u00e7ok zor olan sonu\u00e7lar do\u011furabilir.<\/p>\n<p>Etik s\u0131n\u0131r nerede, bu s\u0131n\u0131ra kim karar verecek ve geli\u015ftiricilerin sa\u011f duyusuna m\u0131 b\u0131rakmak do\u011fru, reg\u00fclasyon olursa nas\u0131l ve kim taraf\u0131ndan yap\u0131lacak gibi sorular\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde g\u00fcndemi i\u015fgal edece\u011fine emin olabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun zamand\u0131r \u201cMachine Learning\u201d, \u201cAI\u201d gibi kavramlar konu\u015fuyorduk, bu alanda bir\u00e7ok giri\u015fim ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve yat\u0131r\u0131mlar al\u0131yordu ama konunun t\u00fcm topluma yay\u0131lmas\u0131 Facebook skandal\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fti.&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":651,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,10],"tags":[262,261,263],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/649"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=649"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":652,"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/649\/revisions\/652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.barisozistek.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}